[RSS title not set]

Welke soorten behandelingen zijn er?

In grote lijnen kunnen we vijf grote groepen behandelingen onderscheiden: chirurgische ingrepen, hormonale behandelingen, kunstmatige inseminatie, in vitro-fertilisatie en behandelingen waarbij een derde partij betrokken wordt.

Chirurgische ingrepen kunnen nodig zijn om onregelmatigheden zoals vergroeiingen in de baarmoeder of eierstokcysten enz. te verwijderen. Onder de heelkundige ingrepen vallen ook de hersteloperaties (van ei- of zaadleiders) na een eerdere sterilisatie.

Hormonale behandelingen worden toegepast bij vrouwen die geen of een erg onregelmatige cyclus hebben. Ze hebben als doel het eiblaasje te laten groeien en een eisprong op gang te brengen. Daarnaast kan hormonale stimulatie een onderdeel vormen van vruchtbaarheidsbehandelingen zoals iui, ivf en icsi. Bedoeling is dan meerdere eicellen tot rijping te brengen.

Intra-uteriene inseminatie (iui) of kunstmatige inseminatie houdt in dat de zaadcellen door middel van een katheter in baarmoeder van de vrouw worden ingebracht. Vooraf wordt in het labo een selectie van de meest actieve zaadcellen gemaakt. Meestal wordt bij iui de vrouw hormonaal gestimuleerd om meerdere eicellen tot rijping te brengen en zo de kans op een bevruchting te verhogen.

In vitro fertilisatie (ivf) houdt in dat de bevruchting van de eicel door de zaadcel in een labo gebeurt, in plaats van in het lichaam van de vrouw.

Intra-cytoplasmatische sperma-injectie (icsi) is een bijzondere vorm van ivf die in België werd ontwikkeld. Bij icsi wordt één zaadcel rechtstreeks in de eicel geïnjecteerd.

Behandelingen waarbij een derde partij betrokken wordt zijn kunstmatige inseminatie met donorsperma, eiceldonatie en draagmoederschap. Is er sprake van donatie, dan betekent dit dat een van jullie beiden niet de biologische vader of moeder van jullie kind zal zijn. Het is heel belangrijk de psychologische impact hiervan goed in te schatten.

Draagmoederschap wordt in een aantal Vlaamse ziekenhuizen toegepast. Er bestaat echter nauwelijks wetgeving over, waardoor er een vrij groot risico op misbruik bestaat. Ook al zijn jullie beide de biologische ouders, als jullie kind door een draagmoeder ter wereld wordt gebracht moeten jullie het via een kortgeding adopteren.

Ik wil graag psychologische begeleiding. Waar kan ik terecht?

In principe beschikt elke fertiliteitskliniek over één of meerdere psychologen, die je psychologische begeleiding kunnen bieden. Misschien werd het je aan het begin van de behandeling of op een ander moment aangeboden. Is dat niet het geval, vraag er dan zelf naar.

Er zijn in Vlaanderen een zeer beperkt aantal zelfstandige psychologen gespecialiseerd in fertiliteitsproblemen. Hun namen en adressen vind je hier.

Een aantal patiënten voelen zich ook heel goed geholpen door een psycholoog die niet gespecialiseerd is in fertiliteitsproblemen of bij een seksuoloog. Je huisarts kan je doorverwijzen naar een psycholoog in de buurt of je kan contact opnemen met een centrum voor geestelijke gezondheidszorg.

Linken naar Seksuologen in Vlaanderen en Psychologen

Ik wil graag praten met lotgenoten. Waar kan ik terecht?

Sommige fertiliteitscentra organiseren groepsgesprekken voor koppels. Dat is een manier om met andere mensen in contact te komen.

Op het internet vind je een aantal chatsites en forums rond fertiliteitsproblemen. Chatten met lotgenoten kan enorm deugd doen. Het is anoniem, je doet het van huis uit en op het tijdstip dat het jou het beste uitkomt. Kies wel voor een site die goed gemodereerd wordt en waar een aantal duidelijke spelregels gehanteerd worden. Gegevens uitwisselen over bijvoorbeeld fertiliteitscentra, specifieke artsen, medicatie enz. is geen goed idee omdat je geen enkel geval kan veralgemenen.

Je kan je ook aansluiten bij een patiëntenvereniging. Soms vind je in het fertiliteitscentrum flyers of affiches voor bijeenkomsten van een patiëntenvereniging in je buurt.

De Verdwaalde Ooievaar vzw is een netwerk voor fertiliteit dat artsen en andere professionele hulpverleners en patiënten samenbrengt. De vereniging heeft een website met uitgebreide informatie over vruchtbaarheidsproblemen, met een sterke focus op de emotionele beleving ervan. De site heeft ook een forum en een chatbox. Op bepaalde dagen wordt de chat begeleid door een psychologe of vroedvrouw.

Klik hier voor de site van De Verdwaalde Ooievaar.

Ik ben in behandeling en zit compleet in de put. Ben ik abnormaal?

Neen, het is helemaal niet abnormaal dat je erg van de kaart bent. Vruchtbaarheidsproblemen en –behandelingen hebben een impact op zowat alle aspecten van je leven. We hebben nooit geleerd om met problemen van deze omvang om te gaan.

Een niet vervulde kinderwens is iets dat je bovendien emotioneel erg diep raakt. Het is een gegeven dat moeilijk rationeel te begrijpen valt. Dat maakt dat het vaak ook zo moeilijk is om erover te praten.

Veel mensen in jouw situatie zitten even diep in de put, al laten ze dat misschien niet merken. Net zoals andere mensen niet noodzakelijk zullen merken hoe diep jij in de put zit.

Contact met lotgenoten kan helpen om te beseffen dat jouw gevoelens van verdriet, onmacht of angst helemaal niet zo uitzonderlijk zijn en dat ook andere mensen dit doormaken.

Meer info over de emotionele aspecten van een niet beantwoorde kinderwens en contact met lotgenoten vind je op de site van De Verdwaalde Ooievaar

We proberen al een tijdje kinderen te krijgen. Vanaf wanneer moeten we ons zorgen maken?

Zijn jullie een jong, gezond koppel, dan kan je gerust minstens een jaar proberen kinderen te krijgen. Ongeveer 85% van de koppels is na een jaar ‘onbeschermd’ vrijen zwanger, maar ook daarna kunnen koppels nog zonder medisch ingrijpen zwanger worden. Toch is het een goed idee om na een jaar proberen eens op gesprek te gaan bij een arts of vroedvrouw die je wegwijs kan maken in je menstruatiecyclus.

In een aantal gevallen is het aangeraden om al sneller een arts te raadplegen:

wanneer je een onregelmatige of geen cyclus hebt
wanneer je ouder bent dan 35 (als vrouw)
wanneer er een sterk vermoeden is van een verminderde zaadkwaliteit
wanneer je een medische voorgeschiedenis hebt (bijvoorbeeld een soa of niet ingedaalde teelballen)

Is het nodig om eerst naar de dokter te gaan als we aan kinderen willen beginnen?

Een preconceptieconsult bij een arts of vroedvrouw is niet noodzakelijk, maar kan wel nuttig zijn. De voorbije tien jaar heeft de wetenschap veel kennis opgedaan over de invloed van de levensstijl van toekomstige ouders op de gezondheid van hun baby. Die invloed begint al voor de bevruchting. Wie zich goed wil voorbereiden op een gezonde zwangerschap, kan voor advies altijd terecht bij een vroedvrouw of huisarts in de buurt. Op een aantal plekken in het land houden deze zelfs een speciaal preconceptioneel spreekuur. Dit is zowel voor vrouwen én mannen. De gezondheid en leefstijl van beiden is namelijk van invloed op een gezonde zwangerschap.

Tijdens een preconceptieconsultatie:

beantwoord je een vragenlijst over je mogelijke risico’s.
bekijkt je hulpverlener samen met jou de antwoorden en krijg je aangepast advies.
krijg je een medisch onderzoek, eventueel een bloedonderzoek.
krijg je advies over gezond zwanger worden, over je menstruele cyclus, prenatale diagnostiek, seksualiteit, wanneer vrijen,…

Je kan voor zo’n consultatie terecht bij je huisarts, gynaecoloog of bij een vroedvrouw.

Klik hier voor adressen in je buurt van vroedvrouwen die een preconceptie consultatie aanbieden.

Kan ik te dik of te mager zijn om zwanger te geraken?

Ja, dat kan. Bij een bmi (body mass index) groter dan 30 of lager dan 18,5 kan je menstruatiecyclus ontregeld geraken en je vruchtbaarheid aangetast worden.

Ben je te dik, dan heb je niet alleen minder kans om zwanger te worden, maar heb je tijdens de zwangerschap ook meer kans op complicaties en een miskraam.

Ben je te dun, dan kan het zijn dat je lichaam zich in ‘reservemodus’ zet, bij gebrek aan voldoende energie. Je lichaam zal dan wachten met zwanger worden tot je wat meer weegt.

De ideale bmi om zwanger te worden ligt tussen 22-25. Dit wil niet zeggen dat je niet zwanger kan raken als je een lagere of hogere bmi hebt, maar je hebt minder kans en het is minder gezond.

Tegenwoordig wordt ook meer en meer gekeken naar je buikomtrek. Deze is voor vrouwen ideaal tussen 60 en 80 cm en problematisch boven de 88 cm. Voor mannen ligt de ideale buikomtrek tussen 69 en 94 cm en wordt het problematisch boven de 102 cm.

Bewegen is de beste manier om je buikvet kwijt te raken.

Meer lezen over lichaamsgewicht en kinderen krijgen

Ik wil graag kinderen, maar ik heb nog geen partner. Wat moet ik doen?

Dit is geen gemakkelijke situatie, zeker als je wat ouder bent en je je biologische klok voelt tikken. Kinderen krijgen kan je nu eenmaal niet eindeloos blijven uitstellen. Je kan natuurlijk actiever op zoek gaan naar een partner, maar ‘de juiste’ tegenkomen heb je nu eenmaal niet helemaal in de hand.

Probeer goed bij jezelf te voelen hoe belangrijk kinderen voor je zijn en hoe jij je het ouder- schap voorstelt. Is het voor jou essentieel dat een kind opgroeit in een gezin met twee ouders? Of zijn kinderen voor jou zo belangrijk dat je jezelf ook als alleenstaande ouder kan inbeelden? Als dat het geval is: hoe zou jouw omgeving hierop reageren? Bij wie kan je terecht voor steun en eventuele opvang van de kinderen als dat nodig is? Hoe zie je werk en gezin te combineren als alleenstaande ouder? Vind je het belangrijk een biologisch eigen kind te hebben? Zou je een adoptiekind zien zitten? Zou pleegzorg een manier kunnen zijn om aan je kinderwens tegemoet te komen? Hoe beter je een zicht krijgt op deze en andere vragen, hoe beter je een beslissing kan nemen.

Lees meer over leeftijd en vruchtbaarheid

Lees meer over kinderwens

Lees meer over pleegzorg Vlaanderen

Lees meer over adoptie Vlaanderen

Ik wil graag kinderen, moet ik voedingssupplementen nemen?

Eet je natuurlijk, gezond en met voldoende afwisseling, dan krijg je normaal gezien alle voedingsstoffen binnen die je nodig hebt.

Standaard wordt aangeraden om extra foliumzuur te nemen, van vier weken vóór de bevruchting tot twaalf weken na de bevruchting. Dit zou helpen om een open ruggetje of een gespleten verhemelte te voorkomen. Hier is echter geen duidelijk medisch bewijs voor.

Foliumzuur vind je in broccoli, stevige bladgroenten, (volkoren-)brood, peulvruchten – linzensoep, erwtensoep – sinaasappelsap en noten. Goed om weten is dat de anticonceptiepil een antagonist is van foliumzuur. Dit wil zeggen dat de pil een geneesmiddel is dat de werking van foliumzuur afremt. Was je een pilgebruikster, dan kan je dus overwegen om een extra voedingssupplement met foliumzuur te nemen.

Slaag je er niet in gezond te eten, dan kan je hulp zoeken bij een diëtiste of samen met een arts of vroedvrouw overwegen of een vitaminesupplement aangewezen is.

Denk eraan dat ook mannen een goede voeding nodig hebben. Zij moeten immers zorgen voor gezonde zaadcellen!

Meer lezen over voeding en kinderen krijgen.

Kunnen ziekenhuizen mij een fertiliteitsbehandeling weigeren?

Ja, dat is mogelijk. De Belgische wetgeving is zeer liberaal wat betreft de toepassing van fertiliteitstechnieken. Waar in andere landen bijvoorbeeld homoseksuelen of alleenstaanden uitgesloten worden van deze behandelingen, is dat in ons land niet het geval. Wel zijn er leeftijdsgrenzen bepaald voor de vrouw: een ivf-behandeling wordt terugbetaald tot de dag vóór je 43ste verjaardag . Tot 45 jaar mag je eicellen laten oppikken, tot je 47ste mag je er laten terugplaatsen.

Ziekenhuizen kunnen echter wel zelf bepaalde richtlijnen hanteren en bijvoorbeeld beslissen dat ze alleen heterokoppels behandelen. Is dat zo, dan zijn ze verplicht dit in hun algemene informatie kenbaar te maken. Lees dus altijd eerst goed de informatiebrochure of de website van de fertiliteitskliniek in kwestie, om te zien of ze geen uitsluitingscriteria hanteren.

Zelfs al sluit een ziekenhuis geen enkele groep uit, dan nog kan het zijn dat het fertiliteitsteam beslist om bepaalde personen niet te behandelen, bijvoorbeeld omdat ze vragen hebben bij de opvoedingscapaciteiten van de persoon in kwestie. Heeft een arts of een psycholoog twijfels bij een bepaalde patiënt of bij een bepaald koppel, dan zal dit doorgaans met meerdere mensen in het team besproken worden.

Hoe zwaar zijn behandelingen?

Vruchtbaarheidsbehandelingen mogen niet onderschat worden. Ze zijn in de eerste plaats psychologisch zwaar. Wat de meeste patiënten het allermoeilijkst vinden is de onzekerheid. Niemand kan je een garantie bieden dat een behandeling, bijvoorbeeld een kunstmatige inseminatie of een ivf-cyclus, succesvol zal zijn. Het is altijd opnieuw afwachten. De meeste koppels vinden dan ook de tien tot veertien dagen na de inseminatie of de terugplaatsing het meest stresserend. Velen worden op dat moment heen en weer geslingerd tussen hoop dat het deze keer gaat lukken en de verwachting dat de behandeling toch weer op een teleurstelling zal uitdraaien. Die tegenstrijdige en vaak hevige gevoelens zijn erg moeilijk te hanteren

Bovendien hebben behandelingen zoals ivf een impact op heel veel aspecten van je leven. Ze hebben een invloed op:

je lichamelijk welbevinden: de hormonen die je als vrouw krijgt toegediend kunnen allerlei bijeffecten veroorzaken. Je kan bijvoorbeeld typische menopauzeverschijnselen krijgen. Veel vrouwen verdikken ook wat. Niet iedere vrouw ondervindt hier evenveel last van.
je werk en carrière: een behandeling waarbij je cyclus gemonitord wordt, zoals kunstmatige inseminatie of ivf, is enorm intensief. Je moet geregeld beschikbaar zijn voor bloedprikken, echo’s enz. Bij ivf is de punctie van de eicellen en de terugplaatsing van het embryo afhankelijk van je eisprong en dit kan je niet plannen. De grote flexibiliteit die je nodig hebt, ook als partner als je je vrouw graag wil bijstaan, is zeker niet in alle werksituaties vanzelfsprekend. Dat kan erg stresserend zijn.
je relatie: fertiliteitsbehandelingen kunnen een grote druk zetten op je relatie, al is het maar omdat man en vrouw doorgaans op een verschillende manier met hun kinderwens en met vruchtbaarheidsproblemen omgaan.
je seksleven: bij fertiliteitsbehandelingen mag je soms wel en soms niet vrijen. Vrijen of een spermastaal produceren ‘op commando’ is niet altijd gemakkelijk. Als gevolg van de behandelingen kan het plezier in vrijen tijdelijk verloren gaan. Sommige mannen krijgen zelfs last van impotentie.
je sociaal leven: sommige koppels vertellen hun omgeving dat ze in behandeling zijn, anderen niet. De omgeving weet echter vaak niet goed hoe ze op je problemen moeten reageren. Ook kan de confrontatie met vrienden met jonge kinderen moeilijk worden.

Uiteraard reageert elk koppel verschillend op de vruchtbaarheidsbehandelingen en zal de impact ook bij iedereen verschillen. Probeer altijd zelf goed aan te voelen of je de stress nog voldoende de baas kan.

Het Instituut voor Samenleving en Technologie publiceerde recent een dossier over de impact van fertiliteitsbehandeling. Je kan dit hier downloaden.

Vrij ik het veiligst als ik de pil neem?

Veilig vrijen is ervoor zorgen dat je niet besmet raakt met hiv (het virus dat aids veroorzaakt) of een andere seksueel overdraagbare aandoening (soa) en bovendien een zwangerschap voorkomt.

Om een zwangerschap te voorkomen zijn er heel wat anticonceptiemiddelen. Helaas is geen enkel anticonceptiemiddel 100% betrouwbaar. De betrouwbaarheid van de verschillende middelen wordt in sterke mate bepaald door de nauwkeurigheid waarmee je ze gebruikt. Middelen die theoretisch zeer betrouwbaar zijn, zullen door onnauwkeurig gebruik in de praktijk veel minder goed beschermen tegen zwangerschap dan middelen die theoretisch minder betrouwbaar zijn maar correct worden gebruikt. Je motivatie om een middel op de juiste manier te gebruiken, speelt dus een belangrijke rol.

Zo is de pil is een betrouwbaar anticonceptiemiddel als je het correct gebruikt. Dit wil zeggen dat je elke dag de pil inneemt op ongeveer hetzelfde tijdstip.

Maar de pil beschermt je niet tegen soa's. Gebruik dus ook steeds een condoom bij nieuwe contacten tot je met je partner een hiv/soa-test hebt ondergaan. Als je geen seks hebt buiten je relatie en jullie zijn beiden op soa's getest, dan kan je een condoom weglaten en gebruik maken van de pil of een ander anticonceptiemiddel.

Door veilig te vrijen voorkom je een zwangerschap op het moment dat je deze (nog) niet wenst. En voorkom je een besmetting met een soa die ervoor kan zorgen dat je onvruchtbaar wordt!

Lees ook Hoezo veilig vrijen?

Stel dat ik ongepland zwanger ben, wat moet ik dan doen?

Als je ongepland zwanger bent, kan je drie dingen doen. Je kan de zwangerschap uitdragen en het kind houden. Je kan de zwangerschap uitdragen en het kind afstaan voor adoptie. Of je kan de zwangerschap laten afbreken (een abortus laten uitvoeren).

Hierover een beslissing nemen is niet eenvoudig. De confrontatie met een ongeplande zwangerschap is vaak moeilijk omdat je denkt én hoopt dat het jou nooit zal overkomen. Een kind dragen en baren is iets wat je hele leven en je toekomst verandert. De meeste vrouwen nemen die beslissing die voor hen meest verantwoord lijkt, op dat moment in hun leven.

Twijfel je, probeer dan samen met een vertrouwenspersoon alles eens op een rijtje te zetten. Zoek iemand met wie je hierover kan praten en die je nergens toe dwingt. Iemand die je kan helpen om een beslissing te nemen. Iemand die je steunt als je ze genomen hebt. Dat kunnen je partner, je vrienden, je ouders zijn, maar je kan ook contact opnemen met een Jongerenadviescentrum (JAC), een Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW), een zelfstandig vroedvrouw (VLOV), een Centrum voor Relatievorming en Zwangerschapsproblemen, een abortuscentrum of je huisarts.

Deze laatste kan je ondersteunen bij je genomen beslissing. Kies je voor abortus, dan kan de huisarts de verwijzing voorbereiden.

Je kan ook bellen met de CrZ-luistertelefoon op 078 15 30 45 (elke avond van 18 u tot 22 u).

Ik wil nu nog geen kinderen. Kan het kwaad dat ik rook?

Ja. Roken bedreigt op korte én op lange termijn je vruchtbaarheid. Ook al zal een rookstop de negatieve invloeden van nicotine en andere schadelijke stoffen deels ongedaan maken, de effecten blijven nog lang doorspelen. Zelfs vijf jaar na een rookstop moet je gemiddeld tweemaal zo lang wachten op een zwangerschap dan als je niet rookt. Rookt je partner ook dan heeft dit een extra negatief effect op jullie vruchtbaarheid als koppel en op de gezondheid van je ongeboren kind.

Overigens loop je niet alleen gevaar als je een actieve roker bent. Ook als je vaak in een rokerige omgeving verblijft, en je dus passief rookt, heeft dit een schadelijk effect.

Meer lezen over roken en kinderen krijgen.

Lees hier hoe Linde Merckpoel denkt over stoppen met roken: een getuigenis.

Ik heb mijn regels, kan ik dan zwanger worden als ik nu vrij?

Als je geen betrouwbaar anticonceptiemiddel gebruikt, kan je zwanger worden als je seks hebt tijdens je regels.

Vrouwen zijn het meest vruchtbaar rond de periode van de eisprong. De eicel blijft 18 tot 24 uur leven en kan tijdens deze periode bevrucht worden. Daarbij komt dat zaadcellen tot 5 dagen kunnen overleven in de baarmoeder en eileiders. Er zijn dus in principe 6 dagen per cyclus waarop je als vrouw zwanger kan worden: de dag van de eisprong en de 5 dagen ervoor.

Het probleem is dat je moeilijk kan voorspellen wanneer je eisprong plaatsvindt. Zeker bij jonge meisjes is de cyclus en dus ook de eisprong vaak heel onregelmatig. Ze kan al een week na het begin van je cyclus, en dus vlak na je regels, plaatsvinden, maar ook enkele weken erna. Komt de eisprong enkele dagen na de menstruatie, dan kan je zwanger worden als je seks hebt tijdens de menstruatie.

Als je niet zwanger wil worden, kan je het je niet veroorloven om zonder betrouwbaar voorbehoedsmiddel seks te hebben. Mét voorbehoedsmiddel kan je wel seks hebben tijdens je regels.

Daarnaast is het ook heel belangrijk om je te beschermen tegen seksueel overdraagbare aandoeningen. Ook als je seks hebt tijdens je regels, kan je besmet raken met een soa. Sommige soa's kunnen ervoor zorgen dat je onvruchtbaar wordt. Gebruik daarom ook steeds een condoom.

Als je niet wil zwanger worden ga je het beste uit van de maximale tijd dat een zaad- of eicel kan overleven. Wil je wel zwanger worden, dan moet je binnen een kortere periode 'mikken'. Lees meer over je vruchtbaarheid.

Ik word maar niet zwanger. Wat kan er aan de hand zijn?

De menselijke vruchtbaarheid is een heel complex gegeven. Dat betekent dat er vaak meerdere factoren een rol spelen bij het feit of je wel of niet zwanger wordt.

Enkele mogelijke oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij mannen zijn:

stoornissen in de zaadproductie waardoor het sperma niet voldoende zaadcellen bevat, of de zaadcellen niet voldoende beweeglijk of niet goed gevormd zijn.
stoornissen in het zaadtransport
erectiestoornissen
stoornissen met betrekking tot de zaadlozing

Mogelijke oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen zijn:

hormonale stoornissen, een voorbeeld daarvan is Polycystische Ovaria (PCO)
verstopte eileiders
verminderde kwaliteit van eicellen.

Of jullie als koppel wel of niet vruchtbaar zijn heeft met een wisselwerking tussen jullie beiden te maken. Een weinig vruchtbare man kan een zeer vruchtbare vrouw toch nog zwanger maken en omgekeerd

Meer lezen over je vruchtbaarheid.

Wat zijn mijn kansen om zwanger te worden bij ivf?

De gemiddelde kans op een doorgaande zwangerschap in België is sedert 1999 ongeveer 25% per cyclus.

Jouw individuele slaagkans hangt natuurlijk van een aantal factoren af. Zo daalt de kans drastisch als je al wat ouder bent. Als jij of je partner rookt halveert dat de kans op een succesvolle ivf-behandeling.

Bovendien zet niet elke beginnende zwangerschap door. Zeker naarmate je ouder wordt, stijgt de kans op een miskraam of doodgeboorte. De kans dat een ivf-poging leidt tot de geboorte van een kind, is ongeveer een op vijf.

Je moet er eigenlijk van uitgaan dat je meerdere ivf-pogingen nodig hebt voor één kind. Net daarom krijgen we in België zes ivf-pogingen terugbetaald.

Meer lezen over je levensstijl

De artsen hebben vastgesteld dat wij verminderd vruchtbaar zijn. Wat nu?

Afhankelijk van je karakter en de aard van je kinderwens zal je hier anders op reageren.

Verminderde vruchtbaarheid wil helemaal niet zeggen dat jullie niet op een natuurlijke manier kinderen kunnen krijgen. Het zal in veel gevallen alleen langer duren. Jullie kunnen ook proberen jullie kansen te verhogen door indien nodig:

je cyclus beter te leren kennen en op het juiste moment seks te hebben
te vermageren (als je overgewicht hebt)
te stoppen met roken

Misschien wil je zo snel mogelijk behandelen omdat je zekerheid wil. Het is echter belangrijk dat je beseft dat ook een vruchtbaarheidsbehandeling nooit een garantie biedt op een zwangerschap. Bovendien mag je vruchtbaarheidsbehandelingen niet onderschatten. Daarom pleiten nogal wat artsen ervoor om eerst zoveel mogelijk alternatieven een kans te geven vooraleer je aan zwaardere behandelingen begint.

Denk ook al van in het begin na over andere opties zoals adoptie of pleegzorg. Sommige koppels die eerst een lange tijd behandelden en vervolgens een kind adopteerden, hebben spijt dat ze niet veel sneller tot adoptie overgingen. Wacht dus niet tot je ten einde raad bent om adoptie in overweging te nemen.

Vraag je ook af hoe het voor jullie zou zijn om zonder kinderen door het leven te gaan. Niet iedereen heeft een even sterke kinderwens. Niemand verplicht je om een fertiliteitsbehandeling te volgen als je niet zeker weet of je dat wel wil.

Een psycholoog kan je helpen bij dit beslissingsproces.

Meer lezen over je kinderwens

Tot wie kan ik me best eerst wenden?

Probeer je al lang kinderen te krijgen en lukt het niet, dan kan je contact opnemen met je huisarts of gynaecoloog. Deze zal je eventueel doorverwijzen naar een fertiliteitskliniek. Of je kan rechtsreeks een afspraak maken bij een fertiliteitscentrum

Klik hier voor een lijst met fertiliteitscentra in Vlaanderen

Hoe belangrijk is het dat mijn partner en ik stoppen met roken?

schadelijke effecten van roken werken immers nog een hele tijd door nadat je ermee gestopt bent.

Door te stoppen met roken

heb je meer kans om zwanger te worden
is je lichaam gezonder en geef je minder slechte stoffen door aan je baby
heb je meer kans op een gezonde baby.

Rook je als vrouw 15 sigaretten per dag, dan halveert dit je maandelijkse kans om zwanger te worden. Rokende mannen maken minder zaadcellen aan en minder spermavloeistof en de zaadcellen kunnen minder beweeglijk zijn. De zaadcellen hebben vaker een afwijkende vorm.

Roken tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op tal van misvormingen en groeivertraging, maar ook op een miskraam, een placentaloslating en een doodgeboorte.

Passief roken is overigens vaak nog schadelijker dan actief roken!

Meer lezen over roken en zwangerschap.

Hoe lang duurt het gemiddeld om zwanger te worden?

Hoe lang het duurt om zwanger te worden verschilt voor iedereen en is onder andere afhankelijk van je leeftijd en je levensstijl. Bij vrouwen van 35 jaar en ouder duurt het bijvoorbeeld gemiddeld langer eer ze zwanger zijn. Ook als een van jullie beiden rookt, kan dat een enorme invloed hebben op hoe lang jullie moeten wachten.

Sommigen koppels zijn al na een maand zwanger, anderen hebben meer tijd nodig. Van alle koppels die regelmatig seksueel contact hebben en van wie de vrouw een normale cyclus heeft, is 70% binnen een half jaar zwanger en ruim 80% na een jaar. Het tweede jaar worden er nog 10% zwanger. Ben je bij normaal seksueel verkeer niet binnen het jaar zwanger dan wordt er van verminderde vruchtbaarheid gesproken.

Dat is een goed moment om naar de vroedvrouw of arts te gaan voor een evaluatie. Dat geldt zeker voor vrouwen boven de 35 die na een half jaar actief proberen nog niet zwanger zijn, of als je een belangrijke voorgeschiedenis hebt zoals een soa of niet ingedaalde teelballen.

Lees meer over je vruchtbaarheid.

Ik heb maar een heel kleine zaadlozing, ben ik dan onvruchtbaar?

Een normale zaadlozing is vaak niet meer dan een koffielepel vol. Je hoeft dus niet ongerust te zijn als het weinig lijkt. Het is niet de hoeveelheid die telt, maar wel de kwaliteit van je sperma: hoeveel zaadcellen het bevat en of die goed gevormd en beweeglijk zijn. Maar dat kan je niet met het blote oog zien. Wat je kan zien zegt met andere woorden niets over je vruchtbaarheid.

Meer lezen over geen supersperma gevraagd.

Ik weet nog niet of ik eigenlijk wel kinderen wil, tot wanneer heb ik tijd om te beslissen?

Als vrouw neem je het best ten laatste rond je dertigste een beslissing omtrent kinderen krijgen. Die beslissing nemen, betekent immers nog niet dat die kinderen er meteen komen. Het kan best zijn dat het even duurt eer je zwanger bent.

Vanaf je vijfendertigste daalt je vruchtbaarheid alsmaar sneller. Daarenboven neemt de kans op miskramen toe én de kans op genetische afwijkingen bij je baby.

Bij een man tikt de biologische klok iets minder snel. Toch beginnen ook mannen best niet te laat aan kinderen, omdat ook bij hen de kans op aangeboren afwijkingen bij de baby toeneemt.De risico's op afwijkingen door de leeftijd van de vader en de moeder tellen bovendien bij elkaar op.

Onterecht denken sommige mensen dat de geneeskunde wel zal helpen als ze omwille van hun leeftijd niet meer gemakkelijk zwanger worden. Ten eerste mag je vruchtbaarheidsbehandelingen niet onderschatten: het is vaak een lang en erg zwaar proces. Maar bovenal dienen vruchtbaarheidsbehandelingen om mensen met vruchtbaarheidsproblemen te helpen. Ben je te oud om op natuurlijke wijze kinderen te krijgen, dan zal ook de kans op slagen van eender welke behandeling lager liggen.

Klik hier voor meer info over leeftijd en vruchtbaarheid.

Klik hier voor meer bedenkingen over je kinderwens.

Moet ik rekening houden met mijn biologische klok?

Veel mannen en vrouwen voelen op een bepaalde leeftijd een soort onrust, een ‘nu-of-nooit’-gevoel over kinderen krijgen. Dat kan erg vervelend zijn, zeker als je nog geen partner hebt of als je partner het gevoel heeft dat hij of zij nog niet aan kinderen toe is.

Eigenlijk gaat het om een heel terecht gevoel: je kán kinderen krijgen niet eindeloos uitstellen. Bespreek met je partner in welke mate kinderen voor jou belangrijk zijn. Informeer je goed over leeftijd en vruchtbaarheid. Hoe moeilijk het ook is, je kan het onderwerp maar best niet uit de weg gaan.

Klik hier voor meer bedenkingen over je kinderwens.

Klik hier voor meer info over leeftijd en vruchtbaarheid.

Ik neem al lang de pil, zal mijn vruchtbaarheid daardoor verminderd zijn?

Er zijn geen medische aanwijzingen dat de pil schadelijk is voor je vruchtbaarheid. In sommige gevallen kan de pil je vruchtbaarheid achteraf zelfs net ten goede komen.

Maar als je al lang de pil neemt, betekent dat wellicht ook dat je in vruchtbaarheidstermen gesproken al redelijk oud bent. Wie tot haar 35ste de pil neemt moet gemiddeld dubbel zo lang wachten op een zwangerschap als iemand die op haar 25ste stopt met de pil. Dat komt niet omdat ze al zo lang de pil neemt, maar omdat ze tien jaar ouder is.

Meer lezen over hormonale anticonceptie.

Meer lezen over leeftijd en vruchtbaarheid.

Ik heb een onregelmatige cyclus, ben ik dan onvruchtbaar?

De duur van de menstruatiecyclus is bij iedere vrouw verschillend. Vooral tijdens de eerste jaren van je menstruatie kan je cyclus onregelmatig zijn. We spreken van een onregelmatige cyclus als je meer dan een week verschil hebt tussen twee cycli. Periodes van stress (door bv. examens), of spanningen kunnen een invloed hebben op de duur van je menstruatiecyclus. Dat betekent nog niet dat je onvruchtbaar bent.

Een erg onregelmatige cyclus kan er echter ook op wijzen dat je geen eisprong hebt. Wil je kinderen en is je cyclus erg onregelmatig, dan kan je best wel een arts raadplegen.

Lees meer over vruchtbaarheid.

Ik weet al heel zeker dat ik kinderen wil, maar ik lijk precies de enige te zijn van mijn leeftijdsgenoten. Ben ik normaal?

Of je al dan niet kinderen wil is een persoonlijke keuze. Niet iedereen denkt daar op hetzelfde moment over na. Bij sommigen kan de kinderwens al heel vroeg duidelijk worden. Anderen weten pas in een latere fase van hun leven of ze wel of niet kinderen willen. Bovendien evolueert een kinderwens vaak met de leeftijd. Weet in elk geval dat het nu al belangrijk is om zorg te dragen voor je lichaam opdat je later, mocht je kinderen willen, gemakkelijker zwanger kan worden. Vermijd hiervoor alcohol, cafeïne en tabak en leef en eet gezond. Houd ook je seksuele leven veilig en bescherm jezelf tegen seksueel overdraagbare aandoeningen: sommige soa’s kunnen immers als ze onbehandeld blijven, de vruchtbaarheid verminderen. Lees meer op levensstijl en kinderen.

Kan je zwanger worden van de eerste keer?

Je kan zeker zwanger worden bij je eerste geslachtsgemeenschap. Vrij dus altijd veilig, ook de eerste keer!

De veiligste manier om je te beschermen tegen een ongeplande zwangerschap en een seksueel overdraagbare aandoening, is die waarbij je een condoom én een anticonceptiemiddel samen gebruikt, ook double dutch of "dubbele beschermingsmethode" genoemd.

Klik hier voor meer info over anticonceptie.

Ik heb een vast lief, ik moet mij toch geen zorgen maken over soa's?

Seksueel overdraagbare aandoeningen kunnen helaas ook voorkomen bij mensen die in een ‘vaste’ relatie zitten. Iedereen die ooit in zijn of haar leven onveilige seks heeft gehad (oraal, vaginaal of anaal), kan met een soa besmet zijn. Heel wat soa’s veroorzaken bij besmetting geen of slechts vage klachten, en de drager kan er dan ook maanden of jaren mee rondlopen zonder het te weten. Enkel een soa-test geeft uitsluitsel over besmetting na een onveilig contact.

In een nieuwe relatie moet je daarom in het begin altijd een condoom gebruiken, want dit beschermt tegen de meeste soa's. Let op: de pil beschermt alleen tegen zwangerschap, en niet tegen soa’s . Indien je partner en jij beslissen om een soa-test te doen en jullie hebben verder geen andere sekspartners, dan kunnen jullie op termijn het condoom wel weglaten.

Voor meer info, lees ook over veilig vrijen en anticonceptie.

Ik ben er zeker van dat ik geen HIV heb, moet ik dan toch nog een condoom gebruiken?

Ja! Een condoom beschermt jou en je partner niet alleen tegen hiv maar ook tegen de meeste andere soa. Soa's zijn seksueel overdraagbare aandoeningen en zoals de term het zelf aangeeft, kan je ermee besmet raken door seksueel contact. Voorbeelden van soa zijn syfilis, gonorroe, Hepatitis B, genitale wratten… De meeste soa zijn vrij onschuldig en kan je al bij al makkelijk behandelen. Andere soa kunnen heel wat schade aanrichten en zijn moeilijker te behandelen. Sommige soa kunnen ervoor zorgen dat je onvruchtbaar wordt, zoals chlamydia en gonorroe.

Ook al weet je zeker dat jij geen hiv hebt, laat jullie beiden testen op soa's alvorens het condoom achterwege te laten.

Lees meer over veilig vrijen.

Ik neem al heel lang de pil, maar wil graag van voorbehoedsmiddel veranderen. Wat neem ik best als ik later nog kinderen wil?

Welk voorbehoedsmiddel voor jou het meest geschikt is, hangt af van tal van factoren, zoals je leeftijd, je voorgeschiedenis, je relatie , hoe lang je nog voorbehoedsmiddelen wil gebruiken, de reden waarom je wil stoppen met de pil enz.Je kan dit daarom het beste met je huisarts of gynaecoloog bespreken.

Heb je een vaste, duurzame relatie en willen jullie beiden een inspanning leveren, dan kunnen jullie ook natuurlijke geboorteregeling overwegen.

Meer info over anticonceptie.

Ik reis graag en ga graag uit. Gaan kinderen mij dat onmogelijk maken?

Kinderen krijgen verandert je leven. Dat is nu eenmaal zo. Een bioscoopbezoek wordt een stuk duurder als je ook nog eens de babysit moet betalen. Je kan niet zomaar eventjes in de auto stappen voor een avondje uit, je moet nu meer plannen. Ook reizen wordt niet onmogelijk, maar wel ingewikkelder. Wie houdt van avontuurlijke reizen zal zich de eerste jaren wat moeten aanpassen.

Wat dat voor jou zal betekenen weet je op voorhand niet. Als je kinderen hebt, worden bepaalde zaken belangrijker en andere minder belangrijk. Misschien vind je uitgaan dan helemaal niet meer zo bijzonder. Misschien ga je het enorm missen. Enkele tips:

Wil je echt graag die trektocht door de Himalaya maken, plan die dan zo snel mogelijk. Een reis kan je immers plannen, een kind niet.
Reizen met kinderen is niet onmogelijk maar vraagt wel een grondige voorbereiding. Meer info over reizen met kinderen vind je op www.wegwijzer.be
Bespreek met je ouders, broers en zussen en vrienden in welke mate zij beschikbaar kunnen zijn als babysit.
Vraag vrienden met kinderen hoe zij het aanpakken. Ga vervolgens na of jij je daar ook goed bij zou voelen. Bedenk ook dat elk kind verschillend is.
Spreek als partners met elkaar af dat je geregeld ook exclusief tijd maakt voor elkaar.

Lees hier hoe fotografe Lieve Blancquaert denkt over kinderen en uitgaan.

Hoe lang duurt het vooraleer ik terug een normale cyclus heb nadat ik gestopt ben met de pil?

Bij de meeste vrouwen komt de natuurlijke cyclus binnen zes tot tien weken na de pilstop weer op gang. Bij anderen duurt het langer. Een onregelmatige cyclus tot 9 maanden na een pilstop, wordt nog als normaal beschouwd. Duurt het nog langer, dan kan je best langs gaan bij je vroedvrouw of arts voor meer informatie.

Lees meer over hormonale anticonceptie

Ik wil graag snel kinderen. Wat is het ideale moment om te vrijen?

Het beste moment om te vrijen is de periode van drie dagen voorafgaand aan je eisprong en de dag van je eisprong zelf. Deze periode noemen we het vruchtbaarheidsvenster.

Je kan deze dagen leren herkennen door je slijmverlies te observeren. Als basisregel geldt dat je vruchtbaar bent als je baarmoederhalsslijm overvloedig en rekbaar is. Dit slijm helpt de zaadcellen naar boven te ‘klimmen’.

Sommige vrouwen merken één of meer dagen voor de eisprong dat hun schaamlippen vochtiger zijn. De dag dat het baarmoederhalsslijm het meest overvloedig, draderig en dun is, valt meestal een dag voor de eisprong. Sommige vrouwen voelen ook pijn.

Lees meer over je vruchtbaarheid

Lees meer over hoe je je cyclus leert kennen.

Ik wil graag kinderen, hoe vaak moet (en mag) ik vrijen?

Wil je graag zwanger worden, dan is het belangrijk dat je voldoende vrijt: twee tot drie keer per week. Waak erover dat je ook vrijt omdat het plezierig is, en niet alleen maar om zwanger te worden. ‘Louter functioneel’ vrijen kan een negatief effect hebben op je seksleven en uiteindelijk leiden tot een vorm van impotentie.

Wil je sneller zwanger worden of ben je al langer dan een half jaar bezig, dan kan je tijdens je vruchtbare periode het beste om de andere dag vrijen. Dit noemen we vrijen “met beleid”. De rest van de maand maakt het niet echt uit hoe vaak je vrijt.

De kans op een zwangerschap is het grootst als je vlak voor of op de dag van de eisprong seks hebt. Dan zijn de zaadcellen het meest vitaal en het best in staat om een eicel binnen te dringen. De eicel zelf is maar achttien uur vruchtbaar.

Weet dat bijna alle bevruchtingen het gevolg zijn van betrekkingen in de periode van zes dagen voor de eisprong tot en met de dag van de eisprong zelf. 94 procent van de zwangerschappen ontstaat uit sperma dat minder dan drie dagen oud is. De kans op een bevruchting is vijf dagen voor de eisprong 1 op 10, en op de dag van de eisprong 1 op 3.

Meer over jouw vruchtbaarheid.

Mag en kan ik onmiddellijk zwanger geraken nadat ik gestopt ben met de pil (of andere anticonceptie)?

Ja, je mag onmiddellijk zwanger worden nadat je gestopt bent met de pil, maar het kan wel even duren eer je weer een normale cyclus hebt.

Lees meer over anticonceptie

Ik zou graag stoppen met de pil. Hoe betrouwbaar is natuurlijke geboorteregeling als ik nog geen kinderen wil krijgen?

Natuurlijke geboorteregeling (de NFP-methode) houdt in dat je niet vrijt op dagen dat je vruchtbaar bent. Het vormt geen bescherming tegen soa’s. Heb je geen vaste partner, dan valt deze methode daarom eerder af te raden.

Natuurlijke geboorteregeling vergt inzet en dagelijkse discipline van beide partners. Volg je de methode nauwgezet, dan is ze zeker betrouwbaar. Bovendien heeft ze als voordeel dat ze niet ingrijpt op de natuurlijke cyclus waardoor je die cyclus beter leert kennen. Zo weet je veel beter wanneer je het beste vrijt als je zwanger wil worden.

Natuurlijke geboorteregeling is een prima methode tussen twee kinderen in, net omdat ze niet ingrijpt op je cyclus.

Meer lezen over Natural Family Planning

Mijn moeder wil graag kleinkinderen, maar ik ben er zelf nog niet uit. Wat moet ik doen?

Er zijn maar twee mensen die kunnen beslissen of er kinderen komen of niet: jij en je partner. Je moet nooit kiezen voor kinderen alléén maar om iemand anders een plezier te doen. De ‘kleinkinderwens’ van je ouders of schoonouders, kan je als druk ervaren, waardoor je je eigen verlangen niet meer voelt.

Praat met hen. Laat hen hun verlangen naar kleinkinderen uitspreken en vraag hen hoe zij het grootouderschap dan zien. Vraag hen ook hoe zij zelf het ouderschap beleefden. Luister aandachtig en gebruik wat zij vertellen om je eigen ideeën rond kinderen krijgen scherper te stellen. Leg hen eventueel uit hoe jij momenteel tegenover kinderen staat. Vertel hen dat je zelf een beslissing zal nemen als de tijd rijp is en dat je zelf hun advies zal vragen als jij dat nodig vindt.

Lees meer over je kinderwens.

Ik wil graag kinderen, maar ik wil eerst mijn carri�re uitbouwen en financi�le zekerheid hebben. Wat moet ik doen?

Voor veel mannen en vrouwen is hun werk behalve een bron van inkomsten ook een belangrijke bron van zingeving. Het maakt deel uit van wie ze zijn, net zoals het ouderschap dat doet. Bij iedereen liggen die prioriteiten anders: de ene persoon zal, eens hij of zij kinderen heeft, alles op de tweede plaats zetten in functie van de kinderen. Zo iemand zet zijn carrière zonder problemen op een laag pitje. Andere mensen vinden hun carrière net heel belangrijk. Zij zullen zoeken naar een manier om die carrière toch te kunnen blijven combineren met het gezin.

Het is goed dat je voor jezelf probeert duidelijk te maken hoe jij tegenover kinderen en carrière staat. Enkele bedenkingen:

Voor kinderen zorgen, neemt uiteraard tijd in beslag. Dat betekent dat je nog beter met je beschikbare tijd moet omspringen dan je nu al doet. Voor sommige mensen kan dit helpen om net scherpere keuzes te maken in verband met hun carrière. Ze gaan beter nadenken wat ze écht willen doen als broodwinning.
Het is belangrijk dat je tijd vrijmaakt voor jezelf en voor zaken die je echt graag doet. Ook als je vader of moeder bent.
Kinderen krijgen kan je niet plannen zoals een carrière. Dat je beslist om kinderen te hebben, betekent nog niet dat er meteen komen. Stel deze beslissing dus niet eindeloos uit.
Natuurlijk is het belangrijk dat je je gezin kan onderhouden, maar laat je ook niet vangen door de idee van ‘financiële zekerheid’. Wanneer heb jij voldoende financiële zekerheid?

Kind & Gezin

Meer lezen: Over jouw kinderwens.

Wanneer moet ik een gynaecologisch onderzoek laten doen en wat houdt het in?

Van zodra je als vrouw seksueel actief bent is het aan te raden om minstens eens om de drie jaar een uitstrijkje te laten nemen. Sinds kort wordt dit tweejaarlijks terugbetaald.

Behalve een uitstrijkje, onderzoekt de arts doorgaans ook je baarmoeder (ligging, grootte, gevoeligheid...) en indien mogelijk je eierstokken, door een vaginaal toucher. Als daar redenen toe zijn, kan nog bijkomend onderzoek gedaan worden zoals een echografie, verdere uitstrijkjes, of een bloedonderzoek.

Wil je zwanger worden, dan kan je eveneens bij je huisarts, gynaecoloog of bij een vroedvrouw advies inwinnen. Jullie overlopen dan samen vragen over bv.

Zwangerschapskansen op jouw leeftijd
Wanneer je best vrijt
Of je al dan niet extra vitaminen of andere supplementen moet nemen
Of je risico loopt op bepaalde aandoeningen (bv. Rode hond)
Hoe het zit met jouw medische voorgeschiedenis en die van je partner, of er familiale factoren zijn enz.
Hoe regelmatig je cycli tot nu toe waren
Of je levensstijl risico's inhoudt voor je vruchtbaarheid, een eventuele zwangerschap of een kind.

Ik heb (al een paar keer) de noodpil genomen, zal ik later nog kinderen kunnen krijgen?

De noodpil bevat één vrouwelijk hormoon, dezelfde dosis als vijftig minipillen. Dit hormoon zorgt er voor dat de eisprong wordt verstoord of uitgesteld. De noodpil werkt dus in op je eisprong . Er zijn geen aanwijzingen dat in een korte periode vaak de noodpil nemen ernstige neveneffecten heeft voor je gezondheid of je vruchtbaarheid.

Anderzijds is het niet de bedoeling dat je zo vaak de noodpil moét nemen, want dan is de kans erg groot dat je toch eens zwanger zal geraken. Hoewel de noodpil vaak als noodoplossing dient, zal ze niet elke keer een zwangerschap kunnen verhinderen!

Daarom is het van het grootste belang dat je een andere methode zoekt om je te beschermen tegen ongeplande zwangerschap. Zoals de naam noodpil het al zegt, gaat het om een pil die enkel te gebruiken is in noodgevallen.

Het is dus veel beter om anticonceptie te gebruiken, op deze manier kan je een zwangerschap vermijden!

Alles over anticonceptie vind je hier.